Fuat Sezgin kimdir? sorusu gündemin merak edilen bahisleri ortasında yer alıyor. Son günlerde öne çıkan isimlerden biri Fuat Sezgin merak edilmeye başlandı. Türk akademisyen. İslam tarihi, bilim ve Teknoloji Tarihi alanında çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Fuat Sezgin kimdir, kaç yaşında, nereli, mesleği nedir? 25 Mayıs 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi’nin açılmasında öncü rol oynamıştır. Prof. Dr. Fuat Sezgin yapıtları, hayatı ve biyografisi nedir? İşte ayrıntılar haberimizde…

PROF. DR. FUAT SEZGİN KİMDİR?

Fuat Sezgin (d. 24 Ekim 1924, Bitlis – ö. 30 Haziran 2018, İstanbul), Türk akademisyen. İslam tarihi, bilim ve Teknoloji Tarihi alanında çalışmalarıyla tanınmaktadır.

HAYATI

24 Ekim 1924’te Bitlis’te doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Şarkiyat Enstitüsü’nde İslami Bilimler ve Oryantalistik alanında öncü bir yere sahip olan Alman oryantalist Hellmut Ritter’in (1892 – 1971) yanında tahsil gördü. Ritter’in, çağdaş bilimin oluşumunda bilhassa 9. ve 13. yüzyıllar ortasındaki Endülüs ve Abbasi devletlerindeki bilim adamlarının da değerli katkıları olduğunu vurgulaması üzerine bu alana yöneldi. 1950’de Arap Lisanı ve Edebiyatı Kısmı’nda Buhari’nin Kaynakları isimli doktora tezini tamamladı. Bu teziyle o, hadis kaynağı olarak İslam kültüründe değerli bir yere sahip olan Buhari’nin (810-870) bir ortaya getirdiği hadislerde bilinegeldiğinin tersine kelamlı kaynaklara değil İslam’ın erken devrine, hatta 7. yüzyıla kadar geri giden yazılı kaynaklara dayandığı tezini ortaya attı. Bu tez Avrupa merkezli oryantalist etraflarda hala tartışılmaktadır. 1954 yılında İslam Araştırmaları Enstitüsü’nde doçent oldu. Burada Zeki Velidi Togan ile çalıştı.

27 Mayıs 1960 askeri darbesi sırasında üniversiteden uzaklaştırılan ve 147’likler diye bilinen akademisyenler ortasındaydı. Bir valizle gitmek zorunda kaldığı yurt dışında, birebir alanda çalışan oryantalistlerin kıskançlıkları ile karşı karşıya kaldığını fakat yaşadığı zorluklar karşısında asla pes etmediğini söz etmiştir. Ayrıyeten bu devirde yaşadığı zorluklarla nasıl uğraş ettiğini şu sözlerle açıklamıştır: “Ben şuna inanmıştım artık. Tüm musibetler karşısında yalnızca Allah’a inanacaksın, öbür hiçbir şeye değil.”

1961 yılında Almanya’ya giden Fuat Sezgin, Frankfurt’taki Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi’nde evvel konuk doçent olarak dersler verdi. 1965 yılında profesör oldu. Oradaki bilimsel çalışmalarının yük noktası Arap-İslam kültür etrafında olağan bilimler tarihi alanı olmuştur ve bu alanda 1965 yılında habilitasyon çalışmasını yapmıştır. Şimdi İstanbul’da iken başladığı 7./14. yüzyıldan itibaren gelişen Arap-İslam edebiyatı tarihi çalışmasına (Geschichte des arabischen Schrifttums) Almanya’da da devam ederek, oryantalistik çalışmaları için kaynak eser haline gelmiş ve hala aşılamamış 13 ciltlik yapıtının birinci cildini 1967, son cildini ise 2000 yılında yayınladı. Geschichte des arabischen Schrifttums İslam’ın birinci devrinde uğraşılmış, dini ve tarihi edebiyattan coğrafya ve haritacılığa kadar bütün ana ve yan bilim kollarını mevzu edinmektedir. Prof. Sezgin, Suudi Arabistan Kral Faysal Vakfı’nın İslami Bilimler Ödülü’nü 1978 yılında birinci alan kişidir. Bu ve öbür takviyelerle Sezgin, 1982 yılında J. W. Goethe Üniversitesi’ne bağlı Arap-İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü’nü ve 1983’te de buranın müzesini kurarak, yöneticiliğini üstlendi. Enstitüye bağlı olarak kurduğu müzede Sezgin, İslam kültür etrafında Müslüman alımlar tarafından yapılmış aletlerin ve bilimsel araç ve gereçlerin yazılı kaynaklara dayanarak yaptırdığı numunelerini sergilemektedir. Müzede bulunan nesneleri tanıtmak ve İslam kültür etrafındaki bilimsel gelişmeyi göstermek için hazırladığı Wissenschaft und Technik im Islam isimli kataloğu 2003 yılında yayınladı. Fransızcası da yayınlanmış olan bu kataloğun Arapça, İngilizce ve Türkçesi de yayınlanmak üzeredir.

Fuat Sezgin, Süryanice, İbranice, Latince, Arapça ve Almanca dahil 27 lisanı çok güzel derecede biliyordu Arap-İslam Bilimleri Enstitüsü için hazırladığı bilimsel araç ve gereçlerin benzerilerini yaptırarak, 25 Mayıs 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi’nin açılmasında öncü rol oynamıştır. Prof. Dr. Fuat Sezgin, meslektaşı Dr. Ursula Sezgin ile evli idi. Kızları Hilal Sezgin, Almanya’da yaşayan bir gazeteci ve muharrirdir.

VEFATI

Fuat Sezgin, 30 Haziran 2018’de sıhhat meseleleri nedeniyle tedavi gördüğü İstanbul’da 93 yaşında vefat etti. Cenazesi Fatih Camii’nde düzenlen cenaze namazının akabinde Gülhane Parkı içerisindeki İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’nin önünde ayrılan kısma defnedildi.

MÜKAFATLARI

Kral Faysal Mükafatı (1978)

Frankfurt am Main Goethe Plaketi (1980)

Almanya 1. Derece Federal Hizmet Madalyası (1982)

Almanya Üstün Hizmet Madalyası (2001)

İran İslami Bilimler Kitap Mükafatı (2004)

Hessen Kültür Mükafatı (2009)

Gündem