Huzursuz Bağırsak Sendromu olarak da bilinen IBS, toplumda hayli yaygın görülmesine rağmen gereğince tanınmadığı için ne yazık ki hastalar tedavi için vakit kaybedebiliyor.

Toplumda bilhassa 18-30 yaş ortasındaki genç nüfusta daha yaygın görülen IBS, Inflamatuvar bağırsak hastalığı ya da bağırsak kanseri üzere daha önemli olabilen bağırsak sıkıntılarıyla irtibatlı olmasa da yarattığı gerilim ve ruhsal meseleler nedeniyle kişinin ömür kalitesini önemli oranda etkileyen kıymetli bir sorun oluşturuyor. Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Emine Köroğlu, üstelik hastalığın tedavi edilmemesi durumunda hem yaşanan fizyolojik meseleler hem de ruhsal tesirleri nedeniyle çok önemli iş gücü kayıplarına neden olabileceğini hatırlattı.

BAYANLARI DAHA FAZLA ETKİLİYOR

IBS’in neden ortaya çıktığı ile ilgili kesin bir bilginin bulunmadığını lakin gerilim faktörünün hastalığın semptomlarını makus etkilediği belirten Doç. Dr. Emine Köroğlu; “IBS’in ortaya çıkmasında genetik ve çevresel faktörler, gerilim, enfeksiyon, mikrobiyota, anksiyete, depresyonun rol oynadığı biliniyor. Bununla birlikte hastalığın bayanları daha fazla etkilediği de gözlemleniyor. Lakin burada da etkenin ne olduğu kesin olarak ortaya konmuş değil” diye konuştu.

BELİRTİLER BİREYDEN ŞAHSA FARKLILIK GÖSTERİYOR

IBS’in işlevsel şişkinlik yahut dispepsi olarak tanımlanan erken doyma, karın üst orta kısmında ağrı ile kendini gösteren hastalıklarla karıştırılabildiğini hatırlatan Doç. Dr. Emine Köroğlu, hastalığın ayırt edici belirtileriyle ilgili şu bilgileri verdi: “IBS’de karın ağrısı ile birlikte; kabız baskın formunda kabızlık, ishal baskın formunda ishal ya da kabız-ishal atakların birlikte olduğu karma tip IBS görülebilir.”

Huzursuz bağırsak sendromu belirtilerinin şahıstan şahsa değişkenlik gösterebileceğini belirten Doç. Dr. Emine Köroğlu, “Her hastada farklı şiddette bir tablo oluşturur. En yaygın görülen belirtileri ise; dışkılama sonrası tipik olarak büsbütün ya da kısmen ortadan kalkan karın ağrısı, kramp yahut şişkinlik, çok gaz, ishal yahut kabızlık: Birtakım hastalarda birbirini takip eden ishal ve kabızlık nöbetleri, dışkıda mukustur. Huzursuz bağırsak sendromu olan hastalar, vakit zaman belirti ve şikâyetlerin daha makus olduğu ataklar ve büsbütün kaybolduğu istirahat periyotları yaşar.”

ŞİKAYETLERİN SON 3 AYDIR VAR OLMASI GEREKİR

“Bu şikâyetlerin son 6 ayda ortaya çıkması ve son 3 aydır da devam etmesi halinde IBS düşünülmelidir” diyen Doç. Dr. Emine Köroğlu, teşhisle ilgili şu bilgileri verdi:

“IBS’in en besbelli özelliklerinden biri de şikâyetlerin gece yatarken görülmeyip, gün içinde kendisini göstermesidir. Münasebetiyle hasta öyküsünün alınması son derece değer taşır. Teşhis, kalın bağırsakta birebir şikâyetlerle seyreden öteki hastalıkların (tümör, iltihabi bağırsak hastalığı vb.) olmadığı tespit edildikten sonra konur.Zira, hastalar birden fazla sefer kanser endişesiyle tabibe başvurur. Bunun içinde öncelikli olarak detaylı kıssa alınması ve fiziki muayene yapılması gerekir. Kanser ya da diğer ağır bir rahatsızlıkla karıştırılmasını önlemek için kan tetkikleri, dışkıda kapalı kan, fleksible sigmoidoskopi ya da kolonoskopi ile bağırsak içinin tam olarak görülmesi ve görüntüleme sistemleri yapılması gerekebilir. IBS, kalın bağırsak hastalığı olarak bilinse de tüm mide bağırsak sistemini tesirler. Farklı hastalıklarla karıştırılmaması için tetkiklerin titizlikle yapılması gerekir.”

TEDAVİDE HASTA AHENGİ ŞART!

IBS’in, tedavisinin uzun vadede yönetilmesi gereken kronik bir hastalık olduğunu ve dikkat edilmezse tekrarlama riskinin yüksek olduğunu söyleyen Doç. Dr. Emine Köroğlu, “hastanın şikâyetlerine yönelik tedavi düzenlenir, antispasmodik, laksatif, antibiyotikler ile tedavi edilir. Tedavi edildikten sonra şikâyetler tekrarlayabilir” dedi.

IBS tedavisinde hastaya yaşadığı sorunun tam olarak ne olduğunun çok düzgün anlatılması gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Emine Köroğlu, aksi taktirde hastanın tedaviye ahenk sağlayamadığını ve geçmeyen şikayetleri nedeniyle arayışlarına devam ettiğini belirtti. Medikal tedaviyle birlikte hastanın dikkat etmesi gerekenler konusunda Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Köroğlu şu bilgileri verdi: “Öncelikle birtakım hayat usulü değişikliklerine gereksinim duyulur ki bunların başında idman gelir. İdman günlük rutinin bir kesimi haline gelmeli. Bu hastaların günde en az 45 dakika yürümesini öneriyoruz. Vakit içinde şikayetlerin giderilmesinde fark yarattığı görülecektir. Bunun yanında elbette sağlıklı beslenmek de değerli. Fast food stili beslenmekten uzak durmalı, sağlıklı, kâfi, istikrarlı beslenmeli, süratli yemek yenmemeli, gece geç saatlerde yemek yememeye dikkat edilmeli ve sigara, alkolden uzak durulmalı.”

PANDEMİYLE BİRLİKTE IBS OLAYLARI ARTTI

Son periyotta IBS hastalığına dair farkındalığın artmasıyla kelam konusu şikâyetlerle tabibe müracaatta artış olduğunu söyleyen Doç. Dr. Emine Köroğlu, Covid-19 enfeksiyonun bağırsaktaki mikrobiyota üzerindeki muhtemel tesirlerinden ötürü Irritable Bağırsak Sendromu pandemi devrinde daha sık görülmeye başlandı. Bununla birlikte pandeminin yarattığı her türlü gerilimin de bağırsakların işlevlerini bozduğu düşünülüyor” diye konuştu.