Loading...
1
Yeniliklerden ilk siz haberdar olun.
Bildirimlere izin vererek sitemizdeki en yeni gelişmelerden ilk siz haberdar olun.
Bildirimlere izin vererek sitemizdeki en yeni gelişmelerden ilk siz haberdar olun.
Gelişmelerden uzak kalmayın
Prof. Dr. Burak Doğangün: “Hiç görmediğimiz kadar arttı” “Gençler kendine ziyan verme üzere davranışları daha ağır bir halde gösterdi” “Meslek …
Prof. Dr. Burak Doğangün: “Hiç görmediğimiz kadar arttı”
“Gençler kendine ziyan verme üzere davranışları daha ağır bir halde gösterdi”
“Meslek ömrümde olmadığı kadar yoğunluk oldu”
“5 gün hiç uyumayıp oyun oynayan ergen gördüm. Zombi üzere karşımda dolaşıyordu”
İSTANBUL – Pandemi devrinin çocuklar ve ergenler üzerinde oluşturduğu tesirleri anlatan Prof. Dr. Burak Doğangün, çarpıcı açıklamalarda bulundu. Doğangün, “Ergenler, gençler kendine ziyan verme üzere davranışları daha ağır bir formda gösterdiler. Hafta sonları dahil hiç bu kadar yıllık meslek ömrümde olmadığı kadar yoğunluk olduğunu söyleyebilirim” dedi.
Covid-19 pandemisi toplumun her bölümünü büyük oranda etkilerken alışkanlıkların da değişmesine neden oldu. Salgın nedeniyle uzun mühlet konutta kalan insanların tercih, tavır ve davranışlarında değişiklikler yaşandı. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sıhhati ve Hastalıkları Anabilim Kolu Lideri Prof. Dr. Burak Doğangün de pandemi periyodunda çocuk ve ergenlerin ruhsal yapıları hakkında açıklamalarda bulundu. Doğangün, bu süreçte kesici aletlerle kendisine ziyan veren çocukların sayısının büyük oranda arttığını tabir ederken aileleri uyardı.
“Bunca yıllık meslek ömrümde olmadığı kadar yoğunluk oldu”
Başlangıcından bu yana salgının çocuklar ve ergenler üzerinde oluşturduğu tesirlere ait konuşan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sıhhati ve Hastalıkları Anabilim Kısmı Lideri Prof. Dr. Burak Doğangün, “İlk devirde çocuklar ne olduğunu anlamaya çalıştılar şok olan anne babalarının yüzlerini izlediler. Makul bir periyot sonra ise ne olduğunu daha rahat anlamaya çalıştılar. Evvel korktular birçok yetişkin üzere daha sonra bunları kelama dökebilenler daha rahatladı. Kendi konutlarında mahpus olmuş oldular. Bunların getirdiği tesirle bir devir sonra suçluluk hissetmeye başladılar. Hem bir taraftan dışarıya çıkmak isteme hem de içeride kalıp aileyi müdafaa gerekliliği vardı. Yapılan çalışmalar ekseriyetle çocuk ve ergenlerin birkaç alanda ağır bir biçimde etkilendiğini gösteriyor. Çocuk ve ergenlerin dünya ve ülke genelinde daha fazla depresif belirtiler gösterdiği, ağır korku problemleri yaşadığı bunlarla temaslı olarak bilhassa biz de ülkemizde çok sık görmeye başladık. Kendine ziyan verme üzere davranışlar geliştirmeye başladığını gördük. Ergenler, gençler daha çok toplumsallaşma alanındaki zorluk, yeme bozuklukları ve kendine ziyan verme üzere davranışları daha ağır bir biçimde gösterdiler. Hafta sonları dahil hiç epey yıllık meslek ömrümde olmadığı kadar yoğunluk olduğunu söyleyebilirim” dedi.
“Vücudun kapalı bölgelerine yapıldı”
Pandemide çocukların kendilerine ziyan verme eğilimlerinin arttığını kimi vakit ailelerin bu durumu geç fark ettiğini belirten Prof. Dr. Burak Doğangün kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Aileler birinci evvel fark etmediler bunu, bir moda üzere toplumsal medyadan etkilenip ergenlerin, gençlerin problemli süreçler yaşadıklarında tahlil üretemediklerinde o depresif belirtileri ağır yaşadıklarında kendilerine ziyan verdiklerini gördük. Kimi toplumsal medya alanlarında da bu durum bir fenomene, popülariteye dönüşerek moda üzere bir güç kazandı. Çok da fazla arttı. Geçmişte de bu durum kesinlikle vardı fakat hiç görmediğimiz kadar bunu görmeye başladık. Kendine ziyan verme davranışı gencin zahmet hissettiği vakitlerde bu bir ihtar, uyaran üzere yani çok sıkılan birinin uykuya dalmamak için kendini çimdiklemesi üzere bir ikaz tesiri gösterdi. Benim anlatmaya çalıştığım şuurlu ve şuur dışı bir cezalandırma üzereydi. Ergenin kimlik oluşurken vücuduna yönelik bir hissetme durumu üzereydi ancak daha çok bu pandemide hangi özel kurallarda oluyordu derseniz, olağanda kol ve bacaklara yapılan bir nevide dış dünyaya yönelik bir ileti olan bu kendine ziyan verme davranışı pandemi devrinde bilhassa bedenin kapalı bölgelerine yapıldı. Anne babanın aslında konutta olup görme durumu olan bu durum böylece ertelenmiş oldu. Ağır depresif düşünceler yaşayan gençlerde belirli bir periyot sonra kendine ziyan verme davranışı maalesef kimi intihar fikirleriyle de kendini gösterdi. Aile o vakit farkında oldu ve böylece patlak vermeye başladı”
“Parmak sallar biçimde değil, niçin oldu bu durum merak ediyorum demek”
Ailelerin kendine ziyan veren çocuklarına karşı yaklaşımının çok değerli olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Burak Doğangün, “Sıklıkla kesici aletlerle olan durumdan bahsediyoruz, birçok cismi ergen, kendisini yaralamak, ziyan vermek için kullandı. Anne baba bu türlü bir durumda çoklukla şok, panik yaşıyor. Vakit zaman inkar ediyor ‘zaten ufacık bir şey, bir şey olmaz ki, kedi yapmış’ bir taraftan biliyordum diyor ancak yakıştıramıyor. Öncelikle bir kabul edebilmek, görebilmek, bir durabilmek sert değil, net durabilmek tabiri caizse bir yer hazırlayıp üzerine konuşulabilir bir alan oluşturmak lazım. Bu durumu bunu niçin yaptın üzere parmak sallar biçimde değil, niçin oldu bu durum merak ediyorum demek ikisi ortasında fark var. İşin içinden çıkılamaz boyutta bir durum olduğu düşünüldüğünde de bir psikiyatr, bir psikiyatriste bir profesyonele geliyorlar lakin burada da şu çok kıymetli seni aldım götürüyorum, bakacaklar sana hatalı üzere değil. Bu kendine ziyan verme davranışları da daha çok birinci orta ergenlik periyodunda daha sık oluyor. Yani 13-16, 12-15 yaş ortasında daha sık gözlemlediğimizi söyleyebiliriz. Ekrana boğulduk bu periyotta herkes kendi alanında bir kısır döngü yaşamaya başladı. Pandemi devrinde uyku bozuklukları çok fazla oldu. Mesela 5 gün hiç uyumayıp oyun oynayan ergen gördüm. Zombi üzere karşımda dolaşıyordu, bütün bunlar artık çok şükür ki daha istikrara girmeye başladı” sözlerini kulandı.
“Şu an bu olumlu süreç oluştu”
Öğrencilerin uzun vakit sonra okula başladığı birinci periyotlarda ahenk sorunu yaşadığı fakat bu durumun giderek olumlu bir sürece girdiğini tabir eden Prof. Dr. Doğangün, “Şu an bu olumlu süreç oluştu. Aşikâr bir periyot sonra tabiatıyla gelişti. 1,5-2 yıl hiç okula gitmeyen çocuk ‘gittiğim vakit beni tenkitler mi, beni beğenmezler mi, yanlış bir şey söyler miyim’ üzere pandemiden kalan, pandemide artan o anksiyeteyi toplumsal alana yansıttı. Lakin adaptasyon birlikte geldi. Birlikte geçirilecek kaliteli vakit çok değerli. Bilhassa 0-4 yaş periyodunda çocuklarını ekrana boğmayın, masada yemek yemeleri için karşılarında bir uyuşturucu üzere onları hipnotize edecek ekranları tabletleri ellerine vermeyin” dedi.
Bugün içsel motivasyonun ve enerji seviyenizin yüksek olduğu bir gün. Hedeflerinize odaklanarak, kararlılıkla ilerlemek isteyeceksiniz. İlişkilerde daha cesur adımlar atabilir, duygularınızı açıkça ifade edebilirsiniz. Sosyal çevrede dikkat çekebilir, yeni bağlantılar kurabilirsiniz. Ancak ani tepki verme eğiliminize dikkat edin; düşüncelerinizi bir adım geri atıp gözlemleyerek değerlendirmek faydalı olacaktır. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışınız artabilir, biraz yalnız kalmak isteyebilirsiniz. Kendi içsel sesinize kulak vermek, zihninizi sakinleştirmenize yardımcı olacak. Unutmayın, bazen durmak ve düşünmek ilerlemenin en iyi yoludur.
Bugün, duygusal ve maddi anlamda güven arayışında olacaksın. İçsel huzurunu sağlamak adına çevrene yönelik tutumunu gözden geçirebilirsin. İlişkilerde sabırlı olmakta fayda var; dinlemeyi seçtiğinde, karşındakinin senin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlayacaksın. Maddi konularda yapılacak harcamaları dikkatli bir şekilde değerlendirmelisin; gereksiz harcamalardan kaçınmak, bütçeni daha sağlıklı yönetmeni sağlayacak. Doğanın huzur verici enerjisi seni sarmalarken, kendine zaman ayırmak ve sevdiklerinle güzel anlar paylaşmak ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. İçsel sesine kulak ver, bu sezgisel yönlerin seni doğru kararlar almaya yönlendirecek.
Bugün sosyal ilişkiler ön planda. Yeni insanlarla tanışma, mevcut arkadaşlarınla bağlarını güçlendirme fırsatı bulabilirsin. İletişim yeteneklerinle dikkat çekmek ve çevrendekilere ilham vermek için ideal bir zaman. Duygusal anlamda bir şeyleri içinizde tutmak, düşüncelerinizi net bir şekilde ifade etmemek, sizi içsel bir çatışmaya sürükleyebilir. Bunun yerine hislerinizi açıkça paylaşmayı deneyin, bu tür bir samimiyet, ilişkilerinizi derinleştirebilir. İlginç fikir ve projeleri hayata geçirmek için yeterince enerji ve motivasyon bulacaksın. Hızla gelişen olaylara ayak uydurmak zor olabilir, ama esnek kalmak ve akışa uyum sağlamak sana avantaj sağlayacak. Ayrıca, beklenmedik bir haber alabilirsin; bu, hayatında yeni bir sayfa açma fırsatı sunabilir. Eğlenceli ve maceraya açık bir gün seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin, hassasiyetin ve koruma içgüdün ön planda. Bugün, sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurma becerinle dikkat çekebilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için zaman ayırmak, ruhsal dengenin güçlenmesine katkı sağlar. Ailevi bağların güçleniyor; ortak projelerle birlikte kaliteli zaman geçirmek, aradaki bağı kuvvetlendirebilir. Duygusal olarak, geçmişten gelen anılar zihninde yer edebilir. Bunları dönüştürmek için yaratıcılığını kullanmak iyi bir fırsat sunuyor. İş yerinde bazı baskılar hissedebilirsin; bu durum, sakin kalmayı ve sezgilerine güvenmeyi gerektiriyor. Kendini ifade etme biçiminde ortaya çıkan değişimler, çevrendekilerin dikkatini çekebilir. Bugün, içsel yolculuğunun tadını çıkararak, kendinle barışık kalman gereken bir dönemdesin. Kendi ihtiyaçlarına saygı duymak, içsel huzurunu bulmana katkı sağlayacaktır.
Özgüvenin zirveye ulaşacağı bir gün, etrafındakileri etkileme kabiliyetinle fark edileceksin. Yaratıcılığın ön planda ve bu, hem iş hayatında hem de sosyal çevrende yeni fırsatlar yaratabilir. Cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimindesin; risk almayı düşünebilirsin. Ancak dikkatli ol, performansını sorgulaman gereken anlar olabilir. Bireysel başarıların yanında, işbirliği içinde olduğun kişilerin görüşlerine de önem vermen faydalı olacak. Kalp gözüyle dinlemeyi unutma; bu sayede güzel bağlantılar ve ilişkiler geliştirebilirsin. Kendini ifade ettiğin alanlarda ilgi çekerken, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın da takdir toplayacak. İçsel huzurun artacak, kendine olan güvenin pekişecek. İlişkilerinde ise samimiyet ön planda, duygusal bağların güçlenecek. Kendini açıkça ifade et, hislerini paylaşmaktan çekinme; bu, senin için olumlu değişimlerin kapısını aralayacak.
Etrafındaki karmaşanın içinden sıyrılmak ve zihnindeki düşünceleri netleştirmek için doğru bir gün. Organize olma arzun, sana önemli birçok işi başarma fırsatı verecek. Tamamlanması gereken projeler ve detaylarla dolu bir gündesin; bu sırada pratik ve analitik bakış açınla tüm zorlukları aşabilirsin.Sosyal ilişkilerin biraz yavaşlayabilir, ancak buna olumlu yanaşmak daha iyi olacaktır. Kendine dönme ve kişisel gelişime eğilimli olduğun bu zaman diliminde, içsel huzuru bulmaya odaklanman önem taşıyor. Belki de bir hobi edinmek ya da yeni bir beceri öğrenmek, ruhsal olarak seni daha iyi hissettirebilir.Çevrendeki insanlara yardım etme isteğin artıyor; başkalarının sorunlarını çözmek konusunda bir liderlik rolü üstlenebilirsin. Fakat bu süreçte kendi ihtiyaçlarını unutmaman gerektiğini de ıskalamamalısın. Duygusal dengeyi sağlamak için kendine zaman ayırmayı önceliklendirmek, sağlığını da olumlu etkileyecektir.
Duygusal denge arayışın bu günlerde daha da belirginleşebilir. İlişkilerde yaşanan küçük çatışmalar, iletişim becerilerinle kolayca aşılabilir. Sosyal çevrende seni destekleyen insanlarla bir araya gelmek, moral anlamında büyük bir katkı sağlar. Estetik algın, çevrendeki güzellikleri daha derinlemesine takdir etmene olanak tanırken, sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak için ilham bulabilirsin. Karar alırken başkalarının düşüncelerini de göz önünde bulundurmak, öz saygını korumanı sağlayabilir. Bu süreçte kendi içsel isteklere kulak vermek önem kazanır; dengeli bir hayat sürdürmek için kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma. Gelecek adına mutluluk veren adımlar atabilmek için içsel huzurunu sağlamalı, fazlasıyla gergin ortamlardan uzak durmalısın. Hayatında yeni bir denge oluşturmak için bir şeyleri geride bırakma zamanı gelebilir. Cesaretle kendi yolunu çizmekten çekinme.
Gizli duyguların su yüzüne çıkma zamanı. İçsel çatışmalarla başa çıkmak, kendini gözden geçirmek gereken bir dönemdesin. Karşılaştığın zorlukları avantaja dönüştürme yeteneğin, ruhsal deneyimlerinle birleşerek seni daha güçlü kılacak. Başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerini derinleştirebilir ama sınırlarını korumayı da unutmamalısın. İş veya kariyer konularında, daha önceden düşündüğün bir projeye yeniden odaklanma fırsatı bulabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar, sana ilham verici bir destek sunacak. Kalp konusunda, duygusal derinliklere inme isteği artabilir, bu senin için çözüm getiren bir süreç olabilir. Unutma, dönüşüm her zaman zorlu ama bir o kadar da ödüllendirici bir yolculuktur. Özgün bakış açını kaybetmeden, kendini ifade etme biçimini güçlendirmeye çalış.
Yeni maceralara atılma isteği içindesin. Düşüncelerinde özgürlük ve serüven temasının hâkim olduğu bu dönemde, kendine bir yol çizmek adına cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrenle iletişimlerin kuvvetlenecek; yeni insanlarla tanışmak, ilham verici fikirlerle karşılaşmana sebep olacak. Hakikatin peşine düşmeye, öğrenmeye ve deneyimlemeye açık olmalısın. Bilgi arayışın, özellikle sanatsal veya felsefi konulara yönelmeni sağlayabilir. Fakat dikkatli ol; bazı yeni tanışlıklar beklentilerini karşılamayabilir. İçsel huzurunu korumak, anı yaşamanı sağlayacak. Kendi değerlerini belirleyerek, sıradanlıktan uzaklaşmaya çalış. Bugün eğlence dolu etkinliklere katılmak, ruh halini canlandıracak. Duygusal ilişkilerde ise samimiyetin önemini anımsamalısın; açık iletişim ve güven odaklı bir yaklaşım, bağlarını güçlendirecektir.
Kariyer ve hedef odaklı düşüncelerin yoğunlaşacağı bir gün. Sorumluluklar ve görevler, havada asılı bir şekilde seni bekliyor. Gelişmeleri dikkatli analiz etmen gerekecek. Yakın çevrendeki yenilikçi fikirler seni cesaretlendirirken, pek çok insanın görüşüne ihtiyacın olacak. İletişim kurmak ve fikir alışverişinde bulunmak, çözüm arayışına hız katabilir. Duygusal derinlikler tasavvur edebildiğin kadar, bu yoğunluk içinde kendi sınırlarının içinde kalmayı da unutmamalısın. Sağlığını ihmal etmemek, zihninin ve bedeninin dengede kalması için şart. Başarıyı getiren adımları atarken, içinde sabit bir motivasyon bulmalısın. Planlama becerilerini kullanarak, bu süre zarfında uzun vadeli hedeflerine daha yaklaşmalı, küçük ama etkili hamlelerle güvenini pekiştirmelisin. Başkalarına olan tutumun, onların sana karşı tutumunu da şekillendirebilir, bu dengeyi korumak önemli. Kararlılıkla ilerlemek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Duygusal derinliklerle dolu bir gün. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde uyanıyor; hayallerin ve gerçekliğin arasındaki bağlantı daha belirgin hale geliyor. Sanatsal ifaden için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın sana ilham verecek, bu yüzden içindeki sanatkarı özgür bırak. İlişkilerde, empati ve anlayış ön planda. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalp bağlarını güçlendirebilir. Kendini savunmasız hissetsen de, bu, başkalarıyla daha yakın ilişkiler kurmana yardımcı olacak. Huzur arayışında iyi bir yolculuk yapabilirsin; doğayla zaman geçirerek sakinleşmek isteyebilirsin. Gözlem yeteneğin artıyor, çevrendeki detayları kaçırma. Kalbin ve zihnin arasında denge bulmanın yollarını keşfetmelisin. Unutma, bazen en iyi yanıtlar içsel sessizlikte bulunur. Kendine bir nebze olsun zaman ayırmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek.
